Słownik pojęć:

<<Powrót

Radiobiologia
Nauka zajmująca się wpływem promieniowania jonizującego na organizmy żywe i ich procesy życiowe.

Recykling
Działania mające na celu wykorzystanie odpadów, opakowań jako surowców do produkcji.

Regeneracja
Odbudowa (odrastanie) utraconych części w żywym organizmie; zdolność do regeneracji zależy przede wszystkim od obecności w tkankach komórek mogących dzielić się (komórek mających charakter embrionalny), w przypadku uszkodzenia z nich może odtwarzać się tkanka a nawet całe narządy. Niektóre zwierzęta mają ogromne zdolności regeneracyjne (np. stułbia, wypławek, dżdżownica), z ich małych fragmentów odrasta cały organizm. Większość zwierząt może regenerować tylko niektóre narządy lub ich części - w miejscu urazu wyrasta najpierw pączek regeneracyjny, z którego kształtuje się odrastający narząd (np. ogon padalca, odnóże kraba). Gojenie się ran jest typem regeneracji spotykanym u wszystkich roślin i zwierząt. U roślin korzenie mogą odrastać z łodygi lub liścia (np. popularną metodą rozmnażania niektórych roślin doniczkowych jest odtwarzanie całej rośliny z liścia lub fragmentu łodygi), w innych wypadkach nowe narządy tworzone są przez kallus. Zdolność regeneracji mają też protista, nawet z małej części komórki ale zawierającej jądro odtwarza się cały organizm. Poszczególne rodzaje tkanek różnią się zdolnością regeneracji – w ciele człowieka łatwo regenerują się: krew, nabłonki, skóra, kość i tkanka wątroby, zaś najmniejsze zdolności regeneracyjne ma tkanka nerwowa, w której nie mogą powstać nowe neurony.

Regulacja rzek oraz budowa tam i zapór
Jako rodzaj zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, powoduje szkody w środowisku przez: zmianę naturalnego cyklu wahań poziomu wody, ograniczenie obszaru zalewanego przyborem wód i czasu trwania zalewu, usuwanie piaszczystych wysp i łach w nurcie rzeki, usuwanie naturalnych form brzegu rzeki, zmiany w tempie przepływu wody, przegradzanie szlaków wędrówkowych ryb.

Reintrodukcja
Ponowne wprowadzenie do siedliska gatunku, który przestał tam występować; by reintrodukcja powiodła się, musi przestać oddziaływać czynnik, który spowodował wyginięcie tego gatunku w przeszłości.

Rekreacja i turystyka
Jako rodzaj zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, powoduje szkody w środowisku przez: niepokojenie zwierząt częstą obecnością ludzi i hałasem, zaśmiecanie i zanieczyszczanie środowiska, wydeptywanie i inne niszczenie roślinności, zajmowanie pod obiekty rekreacyjne, drogi, parkingi, bazę noclegową itd. cennych przyrodniczo obszarów.

Rezerwat przyrody
Forma ochrony przyrody w Polsce, ustanawiany przez państwo obszar obejmujący: zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym ekosystemy, w tym siedliska przyrodnicze, określone gatunki roślin i zwierząt oraz elementy przyrody nieożywionej, mające istotną wartość ze względów naukowych, przyrodniczych, kulturowych bądź krajobrazowych; także niektóre organizacje pozarządowe oraz osoby prywatne zainteresowane ochroną przyrody kupują grunty, na których zakładają własne rezerwaty (nie mające prawnego statusu rezerwatu przyrody), by chronić cenne przyrodniczo miejsca, siedliska i gatunki (dzieje się tak zwłaszcza w Europie Zachodniej, a także w Polsce).

Roślinożerność
Oddziaływanie międzygatunkowe, w którym jeden gatunek - zwierzę zjada drugi gatunek - roślinę.

Rolnictwo ekstensywne, rolnictwo tradycyjne
Rolnictwo utrzymujące różnorodność biologiczną krajobrazu rolniczego, posługujące się tradycyjnymi metodami uprawy, nie stosujące środków chemicznych oraz ciężkiego i szybko pracującego sprzętu, szeroko wykorzystujące możliwości współpracy z siłami przyrody; rolnictwo ekstensywne jest dobrym sposobem ochrony przyrody krajobrazu rolniczego.

Rolnictwo ekologiczne
Alternatywny dla rolnictwa konwencjonalnego system gospodarowania zmierzający do poprawy jakości i zdrowotności artykułów żywnościowych i innych produktów rolnych, zrównoważony ekologicznie i ograniczający ingerencję człowieka w ekosystem gospodarstwa, co hamuje proces degradacji siedliska rolniczego.