Słownik pojęć:

<<Powrót

Obszar chronionego krajobrazu
Forma ochrony przyrody w Polsce, obszar chroniony ze względu na wyróżniające się krajobrazowo tereny o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe w szczególności ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z masową turystyką i wypoczynkiem lub ze względu na istniejące albo odtwarzane korytarze ekologiczne (które łączą ze sobą większe obszary chronionej przyrody); celem tworzenia obszarów chronionego krajobrazu może być w szczególności zapewnienie powiązania terenów poddanych ochronie w system obszarów chronionych.

Ochrona środowiska cywilizacyjnego człowieka
Działania skierowane na bezpośrednie otoczenie człowieka zapobiegające powstawaniu zagrożeń dla jego życia i zdrowia, czyli ochrona przed zanieczyszczeniami i skażeniami: żywności, wody pitnej, powietrza, gleb użytkowanych w rolnictwie.

Ochrona częściowa
Ochrona gatunku tylko przez część roku (np. w okresie rozrodczym), lub tylko w wybranych miejscach.

Ochrona gatunkowa
Działania mające na celu zabezpieczenie dziko występujących roślin lub zwierząt oraz ich siedlisk, a w szczególności gatunków rzadko występujących, endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na podstawie umów międzynarodowych, jak też zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej (różnorodności biologicznej).

Ochrona przyrody
Działania skierowane znacznie szerzej niż na bezpośrednie otoczenie człowieka, zmierzające do zachowania przy życiu gatunków oraz ich naturalnych siedlisk; jedynym w pełni skutecznym sposobem ochrony poszczególnych gatunków oraz biocenoz jest zachowanie w całości funkcjonującego ekosystemu, stwarzającego chronionemu gatunkowi (biocenozie) warunki do życia; ochrona przyrody chroniąc różnorodność biologiczną i naturalne procesy zachodzące w ekosystemach, zmniejsza ryzyko wymierania gatunków, klęsk ekologicznych i osłabia zagrożenia dla samych ludzi wynikające z naruszania równowagi ekologicznej; w regionach gdzie przyroda została poważnie zniszczona odtwarzane są elementy naturalnych układów przyrodniczych, a nawet rekonstruowane są ekosystemy.

Ochrona siedlisk
Najskuteczniejsza metoda ochrony gatunku, który dzięki ochronie wszystkich potrzebnych mu do przeżycia i rozmnażania się zasobów środowiska, ma możliwość trwania.

Odpad
Substancja wytworzona przez człowieka, która nie ma żadnego dalszego zastosowania (ani w produkcji, ani przetwórstwie, ani w spożyciu) i jest wyrzucana do atmosfery, wody lub gruntu (wówczas staje się zanieczyszczeniem).

Odpady i ścieki
Jako rodzaj zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, powodują szkody w środowisku przez wprowadzanie do środowiska trucizn oraz substancji w nienaturalny sposób zwiększających żyzność siedlisk albo zakłócających obiegi związków chemicznych i pierwiastków.

Orbita
Tor ruchu ciała niebieskiego (także obiektu kosmicznego) względem innego ciała niebieskiego. Orbita okołosłoneczna Ziemi ma kształt elipsy ale zmienia się płynnie w cyklu trwającym około 92 000 lat, od niemal kołowej do skrajnie eliptycznej. Gdy orbita jest prawie kołowa (więc odległość od Słońca waha się nieznacznie w ciągu roku) to do powierzchni planety energia dociera równomiernie, a kiedy Ziemia po rozciągniętej orbicie podczas roku oddala się znacznie to różnica (między położeniem najbliższym Słońca a położeniem najdalszym) w ilości energii słonecznej dostępnej na powierzchni Ziemi może wynosić ponad 3% - wówczas największe są różnice w czasie trwania pór roku między półkulą północną a południową.

Organizm
Każdy odrębny twór żywy (może być jedno- lub wielokomórkowy), mający zdolność do interakcji ze środowiskiem, samoodnawiania, samoregulacji i rozmnażania się.

Osłonka mielinowa
Zewnętrzna warstwa na powierzchni włókna nerwowego (aksonu), wytworzona przez komórkę tkanki glejowej – komórkę Schwanna, która kilkakrotnie owija się wokół aksonu; osłonka ma postać rurki lub mankietu; przerwy między kolejnymi komórkami Schwanna (tam krótkie odcinki włókna są nie osłonięte) to przewężenia (węzły) Ranviera. Substancja tej osłonki - mielina – składa się przede wszystkim z tłuszczów i ma barwę białą.

Osuszanie i obniżanie poziomu wód gruntowych
Jako rodzaj zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, powoduje szkody w środowisku przez: okresowe lub nieodwracalnie trwałe zmniejszanie zasobów wody dostępnych dla organizmów żywych.

Owady społeczne
Owady żyjące w grupach złożonych z jednej płodnej samicy i z licznego niedojrzałego jej potomstwa, spełniającego różne zadania na rzecz całej grupy; owadami społecznymi są wszystkie gatunki termitów i wiele gatunków mrówek, os, pszczół i trzmieli.