Słownik pojęć:

<<Powrót

Gejzer
Rodzaj gorącego źródła, które gwałtownie wyrzuca słup wody i pary wodnej o temperaturze około 100° C. Woda z gejzerów ogrzewana jest zalegającą kilka kilometrów pod ziemią magmą w procesie hydrotermalnym. Wybuchy gejzerów są dość regularne, ale dla każdego źródła odstępy pomiędzy kolejnymi wybuchami są inne. Woda może być wyrzucana na wysokość nawet 30-70 m.

Geofity cebulkowe
Jedna z form życiowych roślin wieloletnich– geofitów. Nazwa geofit pochodzi od greckich słów: ge = ziemia, phyton = roślina. Geofity cebulkowe to rośliny, których pączki odnawiające znajdują się w podziemnych cebulkach, w nich też gromadzą się zapasy pokarmowe, niezbędne do przetrwania niesprzyjającego wegetacji roślin okresu zimowego lub suszy. Geofity cebulkowe występują głównie w klimacie umiarkowanym. Na zimę u roślin tych obumiera cały nadziemny pęd, a zimę przetrwa tylko znajdująca się pod ziemią cebulka. Na wiosnę, korzystając ze zgromadzonych w niej zapasów pokarmowych odradza się nowy pęd nadziemny. Do geofitów cebulkowych należą m. in. takie gatunki, jak: lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus).

Geofity korzeniowe
Jedna z form życiowych roślin– geofitów. Nazwa geofit pochodzi od greckich słów: ge = ziemia, phyton = roślina. Geofity korzeniowe to rośliny, których pączki odnawiające znajdują się na podziemnych korzeniach, w nich też gromadzą się zapasy pokarmowe, niezbędne do przetrwania niesprzyjającego wegetacji roślin okresu, np. suszy lub zimy. Warstwa gleby i ściółki chroni je przed wysychaniem lub przemarznięciem. W klimacie umiarkowanym jest wiele geofitów korzeniowych wśród roślin dwuletnich i wieloletnich. Na zimę u roślin tych obumiera cały nadziemny pęd roślinny, przetrwa tylko korzeń. Na wiosnę odradza się z niego roślina, korzystając ze zgromadzonych w nim zapasów pokarmowych. Są nimi np. łopian większy (Arctium lappa), szczaw kędzierzawy (Rumex crispus), dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis). Ich korzeń jest silnie rozwinięty, zgrubiały.

Glikogen
Wielocukrowiec (polisacharyd) złożony bardzo wielu z cząsteczek glukozy tworzących rozgałęzione łańcuchy; najważniejszy cukrowiec zapasowy zwierząt, znajduje się przede wszystkim w wątrobie (2-8% jej masy) i mięśniach (0,5-1% ich masy); wykryto go także u bakterii, u grzybów i w ziarnach kukurydzy.

Gruczoły trawienne
Te gruczoły, których wydzieliny biorą udział w procesie trawienia pokarmu (wchodzą w skład soków trawiennych); trawienne gruczoły śródścienne: gruczoły o bardzo małych rozmiarach, znajdujące się w ścianach narządów przewodu pokarmowego (żołądka, dwunastnicy, jelit); trawienne gruczoły pozaścienne: znacznie większe gruczoły znajdujące się poza ścianami przewodu pokarmowego (ślinianki, wątroba, trzustka), ich wydzieliny, docierają do wnętrza przewodu pokarmowego przez przewody wyprowadzające.

Gospodarka rybacka
Jako rodzaj zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, powoduje szkody w środowisku przez: nieracjonalny odłów ryb, narzędzia połowowe chwytające oprócz ryb inne zwierzęta wodne i nurkujące ptaki, wprowadzanie obcych gatunków z hodowli, usuwanie roślinności nadbrzeżnej, gwałtowne i niezgodne z naturalnym rytmem wahania poziomu wody (w sztucznie regulowanych zbiornikach wodnych).